Władysław Kosiniak-Kamysz wystąpił w Sejmie podczas debaty dotyczącej rosyjskiej rakiety, która naruszyła polską przestrzeń powietrzną i spadła w Tarnawie-Kolonii na Lubelszczyźnie. Minister obrony narodowej przedstawił przebieg działań polskiego wojska, bronił decyzji podejmowanych przez dowódców, a następnie ostro zaatakował opozycję.
Przemówienie miało wyjątkowo burzliwy przebieg. Z ław opozycji wielokrotnie rozlegały się okrzyki, a słowa ministra dotyczące dalszego wspierania Ukrainy spotkały się z owacją na stojąco ze strony części posłów koalicji rządzącej.
Minister wskazał, kto odpowiada za zagrożenie
Szef MON rozpoczął swoje wystąpienie od jednoznacznego przypomnienia, że źródłem zagrożenia była Federacja Rosyjska.
– Aby nikomu nie umknęło, kto jest sprawcą – powiedział z sejmowej mównicy.
Kosiniak-Kamysz podkreślał, że incydentu nie można rozpatrywać w oderwaniu od trwającej wojny i rosyjskich ataków rakietowych na Ukrainę.
Według ministra to właśnie rosyjska agresja doprowadziła do sytuacji, w której jeden z pocisków znalazł się nad terytorium Polski.
Wojsko rozpoczęło procedury jeszcze przed północą
Władysław Kosiniak-Kamysz szczegółowo przedstawił chronologię działań podejmowanych przez polskie siły zbrojne.
Jak poinformował, odpowiednie procedury uruchomiono jeszcze przed północą, gdy rozpoczął się kolejny zmasowany rosyjski atak na Ukrainę.
O godzinie 1.59 poderwano dyżurną parę myśliwców F-16.
Następnie, o godzinie 3.14, do działań skierowano także śmigłowce.
Minister zaznaczył, że gdy rosyjskie pociski zaczęły zbliżać się do granicy, polskie samoloty znajdowały się już w powietrzu i były gotowe do reakcji.
Jeden z F-16 rozpoczął pościg
W momencie, gdy obiekt naruszył polską przestrzeń powietrzną, jeden z myśliwców miał natychmiast rozpocząć jego śledzenie.
Szef MON przekonywał, że reakcja wojska była zgodna z obowiązującymi procedurami.
Podkreślił również, że systemy obserwacji przestrzeni powietrznej działały, a dowódcy na bieżąco analizowali sytuację.
Według przedstawionej przez niego relacji wojsko nie pozostawało bierne, lecz prowadziło działania adekwatne do stopnia zagrożenia.
Około 20 rakiet leciało w stronę zachodniej Ukrainy
Minister poinformował, że w czasie rosyjskiego ataku w stronę obszarów położonych w pobliżu Polski miało zmierzać około 20 pocisków.
Większość z nich uderzyła w cele znajdujące się na Ukrainie, między innymi na terenie Lwowa.
Jedna rakieta miała zawrócić tuż przed polską granicą.
Kolejny obiekt przekroczył natomiast przestrzeń powietrzną Polski i ostatecznie spadł w Tarnawie-Kolonii na Lubelszczyźnie.
Dokładne okoliczności zdarzenia są nadal wyjaśniane przez odpowiednie służby i ekspertów.
Czy rakieta mogła zostać zestrzelona?
Jednym z najważniejszych tematów debaty była kwestia ewentualnego zestrzelenia rosyjskiego pocisku.
Kosiniak-Kamysz tłumaczył, że decyzję w takiej sytuacji mogą podejmować Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych oraz pilot realizujący zadanie.
Pod uwagę bierze się między innymi trajektorię obiektu, miejsce jego lotu i ryzyko, jakie mogłoby stworzyć użycie uzbrojenia.
Minister zapewnił, że gdyby rakieta stanowiła bezpośrednie zagrożenie dla terenów zamieszkanych, wojsko miałoby możliwość jej zniszczenia.
Zestrzelenie także wiąże się z ryzykiem
Choć szef MON nie rozwinął szczegółowo wszystkich technicznych aspektów takiej decyzji, z jego wypowiedzi wynikało, że samo strącenie pocisku nie zawsze musi być najbezpieczniejszym rozwiązaniem.
Zniszczona rakieta rozpada się bowiem na fragmenty, które mogą spaść na ziemię i stworzyć dodatkowe zagrożenie.
Dowódcy muszą więc oceniać nie tylko ryzyko związane z dalszym lotem pocisku, ale również możliwe konsekwencje jego przechwycenia.
Każda taka decyzja jest podejmowana na podstawie aktualnych danych operacyjnych i sytuacji obserwowanej w czasie rzeczywistym.
Minister bronił sposobu informowania opinii publicznej
Kosiniak-Kamysz odniósł się również do zarzutów dotyczących tempa przekazywania informacji po naruszeniu polskiej przestrzeni powietrznej.
Podkreślił, że podstawowym obowiązkiem dowódców jest zapewnienie bezpieczeństwa państwa, a nie natychmiastowe publikowanie komunikatów w mediach społecznościowych.
– Dowódca Operacyjny w pierwszej kolejności będzie się zajmował bezpieczeństwem państwa polskiego, a w drugiej kolejności będzie się zajmował SMS-ami, tweetami i innymi informacjami. Najważniejsze jest zapewnienie bezpieczeństwa – powiedział.
Minister przekonywał, że działania informacyjne nie mogą zakłócać pracy osób odpowiedzialnych za prowadzenie operacji wojskowej.
Polska ma być jednym z najbardziej transparentnych państw NATO
Szef resortu obrony przypomniał, że Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych regularnie informuje o poderwaniu myśliwców w związku z rosyjskimi atakami na Ukrainę.
Według Kosiniaka-Kamysza Polska należy do państw wschodniej flanki NATO, które przekazują opinii publicznej szczególnie dużo informacji na temat działań wojskowych.
Zakres publikowanych komunikatów miał być nawet przedmiotem rozmów z przedstawicielami Sojuszu.
Minister sugerował tym samym, że oczekiwanie ujawniania jeszcze większej liczby szczegółów mogłoby nie być uzasadnione względami bezpieczeństwa.
Ostra wymiana zdań z opozycją
W dalszej części wystąpienie przekształciło się w ostrą polityczną polemikę.
Kosiniak-Kamysz zarzucił części opozycji, że coraz rzadziej wskazuje Rosję jako największe zagrożenie dla Polski.
– Nie widzicie w ogóle Federacji Rosyjskiej jako zagrożenia dla Polski. Od pewnego czasu wrogiem numer jeden stała się Ukraina – mówił.
Słowa te wywołały gwałtowną reakcję z ław opozycyjnych.
Posłowie przerywali ministrowi, na sali rozlegały się okrzyki, a atmosfera stawała się coraz bardziej napięta.
Szef MON przypomniał wypowiedzi polityków opozycji
Minister nawiązał do wcześniejszych głosów wzywających do ograniczenia polskiej pomocy wojskowej dla Ukrainy.
Przypomniał między innymi wypowiedzi Przemysława Czarnka dotyczące wstrzymania wsparcia dla Kijowa.
Kosiniak-Kamysz stwierdził przy tym, że nawet Jarosław Kaczyński miał studzić tego rodzaju postulaty.
W ten sposób szef MON próbował wykazać, że wśród polityków opozycji nie ma jednolitego stanowiska wobec dalszego wspierania Ukrainy.
Spór o rakiety do systemów Patriot
Jednym z głównych punktów wystąpienia była kwestia przekazania Ukrainie rakiet przeznaczonych do systemów Patriot.
Minister zaznaczył, że decyzja w tej sprawie została podjęta na wniosek Stanów Zjednoczonych.
Bronił jej, argumentując, że pociski wykorzystywane przez Ukrainę do zwalczania rosyjskich rakiet pośrednio zwiększają również bezpieczeństwo Polski.
– Można liczyć te rakiety w magazynie. A mogą strącać rakiety lecące w kierunku Polski. Ja wolę, żeby strącały je nad terytorium Ukrainy – powiedział.
Słowa te spotkały się z głośnymi oklaskami posłów koalicji rządzącej.
„Im więcej rakiet strąconych nad Ukrainą, tym mniej zagrożenia dla Polski”
Kosiniak-Kamysz podkreślił, że rząd nie zamierza rezygnować ze wsparcia dla walczącej Ukrainy.
Wypowiedź miała bardzo ostry charakter i była bezpośrednio skierowana do przeciwników tej polityki.
– Pomimo waszego wycia, pomimo waszej dezinformacji, będziemy kontynuować pomoc dla walczącej Ukrainy. Im więcej rakiet strąconych nad terytorium Ukrainy, tym mniej zagrożenia dla Polski – oświadczył.
Po tych słowach część posłów koalicji rządzącej wstała z miejsc i zaczęła bić brawo.
Owacja na stojąco w ławach koalicji
Końcowa część przemówienia wywołała bardzo emocjonalną reakcję sali.
Posłowie koalicji rządzącej nagrodzili ministra owacją na stojąco.
Jednocześnie z ław opozycji nadal dochodziły głośne komentarze i protesty.
Wystąpienie szefa MON pokazało, że incydent z rosyjską rakietą stał się nie tylko tematem dotyczącym bezpieczeństwa państwa, ale również kolejnym punktem ostrego sporu politycznego.
Incydent w Tarnawie-Kolonii nadal jest badany
Rosyjska rakieta spadła w Tarnawie-Kolonii na Lubelszczyźnie po naruszeniu polskiej przestrzeni powietrznej.
Na miejscu pracowali eksperci, służby wojskowe oraz przedstawiciele organów odpowiedzialnych za wyjaśnienie zdarzenia.
Badane są szczątki pocisku, jego typ, trajektoria oraz dokładny przebieg incydentu.
Choć przedstawiciele władz wskazują na rosyjskie pochodzenie rakiety, pełne ustalenia mają zostać przedstawione po zakończeniu specjalistycznych analiz.
Rząd zapowiada dalszą pomoc dla Ukrainy
Najważniejszym politycznym przesłaniem wystąpienia Kosiniaka-Kamysza była zapowiedź kontynuowania wsparcia dla Ukrainy.
Minister przekonywał, że obrona ukraińskiej przestrzeni powietrznej leży również w interesie Polski.
Według jego argumentacji każda rosyjska rakieta zestrzelona nad Ukrainą oznacza mniejsze ryzyko, że taki pocisk dotrze w pobliże polskiej granicy lub ją przekroczy.
Wystąpienie zakończyło się więc jednoznaczną deklaracją: mimo krytyki ze strony opozycji obecna polityka obronna i pomoc wojskowa dla Kijowa mają być kontynuowane.